Je hebt twee soorten vraagprocessen: de analytische en de synthetische, ofwel de majeutische en de creatieve. In het eerste geval probeer je een weg te volgen van vragen en antwoorden, die leidt van een probleemstelling naar een oplossing. Dat is wat Socrates doet in veel van de dialogen van Plato. In het tweede geval probeer je juist van de weg af te geraken om nieuwe terreinen te verkennen. Maar van de weg afraken kun je niet plannen. Dat moet spontaan gebeuren. Je stort je in het onbekende en hoopt daar iets nuttigs aan te treffen. Daar horen speciale vragen bij, zoals 'Po' van Edward de Bono. Maar ook met een vraag als “Wat is het?”, mits vele malen herhaald, kun je nieuwe terreinen betreden.

Het tempo waarin de wereld verandert stijgt exponentieel. De capaciteit van computers neemt iedere anderhalf jaar toe met een factor twee. Iets dergelijks geldt ook voor het aantal petabytes in gebruik bij Google. De hoeveelheid informatie die we te verwerken krijgen stijgt steeds sneller. Maar wij veranderen niet. Wij krijgen er geen neuronen bij, en onze reactiesnelheid blijft ongeveer het zelfde. Hoe moeten we dan met die toename omgaan? Hoe moeten we die groeiende informatiestroom beheersen en voorkomen dat die ons gaat beheersen? Dat is een opgave die grote eisen stelt aan onze creativiteit.

Het land van betekenissen kent vele lege plekken. Op die plekken kom je niet gauw, want de meeste wegen leiden naar bekend terrein. Alleen wat schrijvers en kunstenaars proberen dat onbekende gebied te verkennen. Van de plekken die bekend zijn, zijn de meeste door mensen gemaakt. Het bekende gebied bevat de piramiden, de Taj Mahal, de Chinese muur, en ga zo maar door. Nou zou je kunnen zeggen: keer je af van die producten van de mens en duik de natuur in. Maar als je dat doet kom je ook alleen op bekende plekken. De mens is overal op aarde al geweest, en de natuur verandert niet zo gauw. En als die dat al doet, is dat onder invloed van menselijke activiteiten.

Ik weet dat ik dingen weet. De hele dag doe ik dingen waarbij ik me niet hoef af te vragen waarom ik ze doe of hoe ik ze zou moeten doen. Soms heb ik moeite om me te herinneren hoe ik op mijn werk ben gekomen, en of het onderweg druk was. Maar ik ben er, dus ik ben er gekomen, en dat kan alleen maar als ik de route ken. Er is ontzettend veel dat ik weet zonder het me te realiseren. Ik hoef me niet af te vragen hoe ik op mijn fiets overeind moet blijven, ik hoef me niet af te vragen hoe ik mijn lunch moet kauwen, ik hoef me niet af te vragen welke woorden ik moet kiezen bij een werkbespreking. Sommige van de dingen die ik weet kan ik niet eens expliciet maken. Hoe vertel je iemand die niet kan fietsen hoe hij op ...