het leven zoals het is versus 'the Atlas of Creation'

Boeken herlees ik zelden of nooit. Ik geloof dat Mathilda _van Roald Dahl één van de weinige boeken is, die ik spontaan meerdere keren heb doorgenomen. Voor Richard Forteys boek Leven, Een ongeautoriseerde biografie maak ik met plezier een uitzondering. In zijn boek beschrijft unsupported characters, or include a non-local or incorrectly linked interwiki prefix. You may be able to locate the desired page by searching for its name (with interwiki prefix, if any) in the search box.

Possible causes are:

Fortey is een gepassioneerd paleontoloog. In zijn vierhonderd pagina's dik werk staat dan ook niet alleen de geschiedenis van het leven centraal, maar ook de noeste arbeid van een paleontoloog die voorzichtig probeert fossielen uit eeuwenoude gesteenten (en ijs) los te wrikken. Fortey beschrijft de evolutie van het leven op zo'n manier dat men de indruk krijgt dat hij een ooggetuige was. Ondanks zijn levendige fantasie, wordt het boek nooit onwetenschappelijk. De schrijver beargumenteert elke stap in het evolutieproces en wijst er ook regelmatig op dat veel nog onzeker is. Haast ongemerkt, leert men de betekenis van woorden als eukaryoot, trilobiet _en _siliciumdioxide. Men ontdekt dat barnsteen ooit vloeibare hars is geweest en dat men daarin soms nog volledige insecten terug kan vinden.

Dinosauriërs spreken tot ieders verbeelding. Fortey plaatst evenwel niet deze 'verschrikkelijke hagedissen' uit het Jura, maar wel de dieren uit het Cambrium op het voorplan. Het Cambrium is evolutionair gezien de belangrijkste periode geweest.  Toen ontstond het onderscheid tussen vrouwelijke en mannelijke dieren en werd voor het eerst gejaagd op prooien. Dit laatste leidde tot tal van vernuftige ontwikkelingen. Hoe sterker de prooi zich verdedigde, des te driester moest de jager te werk gaan. Dit deed me ongewild denken aan de huidige, artificiële evolutie in het wagenpark naar steeds grotere en zwaardere wagens (waarbij ik het aan jullie overlaat om te beslissen wie jager en wie prooi is).

In het boek staan relatief weinig foto's, gegroepeerd op enkele pagina's. Ze staan niet erg goed geplaatst, soms moet men een heel eind terug of vooruit bladeren om tot bij de juiste foto te komen. Eigenlijk heeft men die afbeeldingen niet nodig. Fortey verhaalt het geheel zo levendig dat men het zich probleemloos kan voorstellen. Dat in tegenstelling tot the Atlas of Creation: daarin staan ontzettend veel plaatjes, maar ze stellen eigenlijk weinig voor.

Toen enige tijd geleden in de Standaard over de ontdekking van een 2,5 meter lange fossiele schorpioen werd bericht, moest ik onmiddellijk aan Fortey terugdenken. Blijkbaar heeft zijn enthousiasme me toch een beetje besmet.