Op dit moment lees ik Gevaarlijke ideeën. De belangrijkste denkers van nu over wat zij gevaarlijk vinden. (2007). Dit boek is het resultaat van de denkoefening die door honderd belangrijke wetenschappers en filosofen, waaronder Daniel Dennett, Gerard Bodifée, Robert Shapiro en Brian Greene, in 2006 werd gedaan. De _Edge-_vraag van Steven Pinker, waarop zij een antwoord zochten, luidt voluit:

De geschiedenis van de wetenschap staat bol van de ontdekkingen die in hun tijd sociaal, moreel of emotioneel gevaarlijk werden geacht: de duidelijkste voorbeelden zijn de copernicaanse en de darwinistische omwenteling. Wat is uw gevaarlijke idee? Een idee (niet noodzakelijkerwijs iets wat u zelf heeft bedacht) waarvan u denkt dat het gevaarlijk is, niet omdat wordt aangenomen dat het onjuist is, maar omdat het wel eens waar zou kunnen zijn? (2007: 16)

De antwoorden op de vragen lopen uiteen, maar het valt toch op dat er clusters in de antwoorden zitten ...

Het Brusselse museum voor Natuurwetenschappen heeft sinds kort een volledig vernieuwde dinosauriërafdeling. Het is een echte aanrader. De tentoonstelling is opgebouwd rond de iguanodonskeletten uit Bernissart. Er wordt bewust gestreefd naar interactie met de - opvallend jonge - bezoekers. Zo kunnen er tekeningen over dinosauriërs worden gemaakt. Eén van de bezoekers schreef een grappige tekstballon bij zijn/haar impressie van deze mastodonten. Hij/Zij laat haar 'verschrikkelijke hagedis' het volgende zeggen: "Je sais que je n'existe plus". Het gaat hier om een paradox.

De dinosauriër - in dit geval een paar pixels op een computer - zegt tegen de toevallige voorbijganger dat hij weet dat hij niet meer bestaat. Hij waart evenwel rond op het scherm. Hij is een soort digitale anomalie. De crux zit natuurlijk in de context waarin het werkwoord bestaan _wordt gebruikt. Het reusachtige dier leeft dan wel niet meer op één of andere eiland, maar bestaat _wél nog op ...

Op de vensterbank van mijn bureau staat een prent die me al enige tijd intrigeert. Het verbeeldt een arme familie, moeder en zoon, die door de sneeuw naar hun huisje lopen. Aan de kant van de weg zitten engelen die over het gezin lijken te waken. Het onderschrift van de prent luidt: "Uw wil geschiede op de aarde als in den hemel". Hoe meer ik erover nadenk, hoe vreemder ik het bijschrift - een zin uit het Onze Vader - vind. Ik vraag me echt af hoe ik het moet interpreteren. Momenteel raak ik niet verder dan: God beslist over armoede en rijkdom (en over hemel en hel). Men dient zich naar zijn lot te schikken. Dat lijkt me nogal fatalistisch en bovendien zou ik deze boodschap niet willen brengen naar diegene die op dit moment te lijden hebben onder de verminderde koopkracht.

Onze genen zijn niet perfect. Een aantal onder ons zijn drager van een defect gen dat mucovisidose veroorzaakt.  Anderen ontwikkelen één of andere vorm van suikerziekte.

Een paar dagen geleden las ik een interessant stuk over evolutionaire geneeskunde in Ernst Peter Fischers Eureka!. Fischer behandelt in dat hoofdstuk de onderzoeksvragen van deze recente tak van de geneeskunde.

Boeken herlees ik zelden of nooit. Ik geloof dat Mathilda _van Roald Dahl één van de weinige boeken is, die ik spontaan meerdere keren heb doorgenomen. Voor Richard Forteys boek Leven, Een ongeautoriseerde biografie maak ik met plezier een uitzondering. In zijn boek beschrijft Fortey de evolutie van vier miljard jaar leven op aarde. Hij doet dit op een briljante manier.  Het contrast met the Atlas of Creation _is groot.

Fortey is een gepassioneerd paleontoloog. In zijn vierhonderd pagina's dik werk staat dan ook niet alleen de geschiedenis van het leven centraal, maar ook de noeste arbeid van een paleontoloog die voorzichtig probeert fossielen uit eeuwenoude gesteenten (en ijs) los te wrikken. Fortey beschrijft de evolutie van het leven op zo'n manier dat men de indruk krijgt dat hij een ooggetuige was. Ondanks zijn levendige fantasie, wordt het boek nooit onwetenschappelijk. De schrijver beargumenteert elke stap in het ...

Vrijdag 16 november werd ik tante van een prachtige meid: Hanne Peter Annie Saey, ruim drie kilo en 50 centimeter. De komende kerstperiode krijgt plots een heel andere dimensie met zo'n klein kindje erbij.

De kortste introductie Wiskunde _van Timothy Gowers en Het magische labyrint _van Ian Stewart las ik de voorbije weken. Beide boeken hebben met elkaar gemeen dat ze gaan over toegepaste wiskunde. Dat maakt hen toegankelijk. Tegelijk zijn de boeken niet gemakkelijk. Timothy Gowers uiteenzetting over de hyperbolische meetkunde en bolmeetkunde heb ik nog niet helemaal gesnapt en wanneer Stewart de optimale manier om drie steden van kabel te voorzien beschrijft, moest ik ook de rol lossen.

Ian Stewart schreef zijn boek als voorbereiding op de BBC Christmas Lectures. In het boek neemt Stewart de lezer mee doorheen een wiskundig labyrint met steeds stijgende moeilijkheidsgraad (tenminste dat vond ik). Het is een heel vermakelijk boek. Zo schrijft Stewart dat een metrostelsel analoog is aan een Turingmachine. Het stopprobleem stelt zich ook daar: men weet op voorhand niet of de metro halt zal houden. In tegenstelling tot wat Stewart beweert, ben ik ...

Ik las de voorbije week Germaine Greers lijvige boek De hele vrouw (1999). Greer bepleit in het boek een 'nieuw' soort feminisme. Ze verzet zich tegen de hedendaagse feministen die stellen dat man en vrouw gelijk _zijn en zet zich in voor een _gelijkwaardige behandeling van beide seksen. Op dit punt ben ik het volmondig met haar eens: men kan inderdaad niet om de verschillen tussen beide geslachten heen, maar dat neemt niet weg dat mannen en vrouwen evenveel waard zijn. Eigenlijk is dit uitgangspunt triviaal, zo triviaal zelfs dat men zich afvraagt waarom Greer om en bij de vierhonderd pagina's nodig heeft om het toe te lichten. Maar goed...

Ik mag het dan wel eens zijn met haar these, ik was vaak kwaad of geshockeerd door haar standpunten.

Zo beweert ze dat vrouwenbesnijdenis in islamitische landen veel minder erg is dan Westerse vrouwen die schoonheidsoperaties of bepaalde ...

Dit citaat van Isaac Asimov stond in het tijdschrift van het gemeenschapsonderwijs: "The most exciting phrase in science is not "Eureka!" but "That's funny!"" Ik begreep het niet helemaal en heb het uiteindelijk onderaan zijn biografie gevonden. Er bleken een aantal belangrijke woorden uit weggelaten. Plots was het citaat glashelder:

The most exciting phrase to hear in science, the one that heralds new discoveries, is not "Eureka!" (I found it!) but "That's funny...."

Zoals de meeste onder jullie ondertussen al weten, ben ik sinds 1 oktober verhuisd van het Hoger Instituut voor Wijsbegeerte naar het Vlaams Verbond van Katholiek Basisonderwijs in de Guimardstraat. Mijn taak is net iets anders dan de omschrijving op het web doet vermoeden en bevat ook een behoorlijke inhoudelijke component. Ik heb het er best naar mijn zin. Ik blijf zeker bloggen, maar misschien iets minder vaak dan voorheen.

O ja, de titel van deze blog heeft wel enige verklaring nodig: ik zag onlangs volgende aankondiging voor een concert hangen: "Sonate voor solo en sextet". Ik had er verkeerdelijk "soloseks voor sonate" van gemaakt. Ik moet dringend mijn ogen laten onderzoeken (of misschien niet...).

Mijn broer kwam gisterenavond van zijn werk terug met de mededeling dat hij op de trein over muggen had nagedacht. Hij legde me de volgende vraag voor: "Ik zit op een bank op de trein die tegen 160 km/u van Antwerpen naar Temse raast. Voor mij hangt een mug die gedurende de hele rit op precies dezelfde afstand van mijn neus verwijderd blijft. Hoe kan dit? De mug hangt immers niet aan de trein vast, zoals ik aan de trein vasthang. Vliegt de mug gedurende de hele treinrit tegen dezelfde snelheid als de trein?"

Ik antwoordde hem dat voor de mug de trein niet beweegt en hij zich dus op precies dezelfde manier zal gedragen als wanneer hij in de natuur op een bepaalde plaats doodstil lijkt te hangen. (Dat insecten op één plaats doodstil kunnen blijven hangen, is immers maar een fabeltje. Onderzoek heeft uitgewezen dat ze heel ...

De trein nemen heeft zo zijn voordelen: eindelijk heb ik de biografie van Nash uit en in deze van Brouwer ben ik nu ook al een heel eind gevorderd. Ik vond het wel grappig dat ik in Nash's boek een verwijzing naar Brouwers dekpuntstelling tegenkwam. Nash gebruikte die om het inbeddingsprobleem op te lossen. Zo zijn beide boeken en de protagonisten met elkaar verbonden (en meteen wordt ook duidelijk dat Brouwers wiskundige erfenis enorm is).

Beide boeken geven een unieke kijk achter de schermen van de universitaire wereld: de netwerken, conflicten, verzoeningen en frustraties worden zeer waarheidsgetrouw weergegeven. Als ik de beschrijving van Van Dalen mag geloven, was Brouwer allerminst een 'muurbloem'-docent, maar trad hij regelmatig op de voorgrond om ongezouten zijn mening te verkondigen. Het hoeft geen betoog dat hij hierdoor - vaker dan hem lief was - in conflicten met anderen verwikkeld raakte.

Nasar beschrijft in haar boek ...