De controverse rond het griepvaccin geeft genoeg stof om er nog een berichtje aan te wijden. En dan heb ik het niet over de complottheorieën die zeggen dat zowel het Mexicaanse virus als het vaccin zijn uitgevonden door de WGO om de overbevolking tegen te gaan. Neen, ook dichter bij huis zijn er filosofisch interessante dilemma's te bespeuren. Neem nu de fictieve zwangere vrouwen Anneleen en Katrien. Beide vrouwen zijn in hun tweede semester en behoren dus tot de doelgroep van de vaccinatiecampagne. Anneleen heeft de documentatie van Influenza gelezen over het vaccin en het beruchte adjuvans (zie ook http://www.influenza.be/nl/_documents/AvisVaccin_NL3.pdf). Ze is er van overtuigd dat het vaccin veilig is ook mét adjuvans, dat trouwens gebruikt wordt omdat dat het vaccin efficienter en gemakkelijker te produceren maakt. Dit beaamt ook haar gynaecoloog. Bovendien, zegt deze, zijn er serieuze risico's mocht je het Mexicaanse griepvirus oplopen tijdens je zwangerschap. Anneleen krijgt haar spuit, heeft een paar dagen last van een zere arm en hoofdpijn maar verder niks.

Katrien stuit toevallig op de influenza site van Frankrijk. En ontdekt dat ze in Frankrijk gekozen hebben om zwangere vrouwen in te enten met een vaccin zonder adjuvans (http://www.sante- sports.gouv.fr/IMG/pdf/femme_enceinte_et_me_pose_des_questions.pdf). De redenering is daar als volgt: testen van medicatie en vaccins op zwangeren is zeer moeilijk. Dus sowieso zijn de vaccins minder getest op zwangere vrouwen dan op de doorsnee bevolking. Dit geldt natuurlijk ook voor het vaccin zonder adjuvans, maar daar heb je toch al een factor minder. Laten we dat dan maar gebruiken. Men geeft in Frankrijk wel toe dat het vaccin mét adjuvans, zoals dat in de meeste landen gebruikt wordt ook voor zwangeren, veilig is bevonden door EMEA en dus waarschijnlijk veilig is. Als er geen vaccin zonder adjuvans beschikbaar is mag er in Frankrijk ook een vaccin mét adjuvans gebruikt worden. Katrien twijfelt nu: Hoewel er officiële instanties zijn die het vaccin veilig verklaren zijn er ook twijfels? Ze stapt naar haar gynaecoloog en vraagt of die 100% zeker is dat het vaccin onschadelijk is voor haar ongeboren kindje. Tja, zegt de gynaecoloog, 100% zeker ben je nooit in de wetenschap. Katrien besluit het er niet op te wagen en laat zich niet vaccineren.

Wie heeft nu de juiste beslissing genomen? Het dilemma raakt aan een belangrijke kwestie in de medische wereld: geneesmiddelen die voor zwangeren en kinderen gebruikt worden zijn daar vaak niet zo omstandig op getest geworden. Nu hoeft dat niet altijd een probleem te zijn, in het geval van ons vaccin heeft men wel de ervaring van het seizoensgriepvaccin, die al jaren aan zwangeren gegeven wordt en die ook adjuvansen bevat. Maar kan men zomaar gaan extrapoleren?

Ik weet niet wie er gelijk heeft hier. Ik geloof dat dit een voorbeeld is van hoe twee onverzoenlijke posities toch allebei juist kunnen zijn. Enerzijds ben ik het eens met Anneleen: het vaccin is waarschijnlijk veilig, en hoe dan ook, de griep krijgen als je zwanger bent lijkt mij helemaal verschrikkelijk. Anderzijds begrijp ik Katrien ook wel: 100% zekerheid heb je nooit, hoe cynisch misschien ook, the proof of the pudding is in the eating. We zullen het maar weten als de vaccinatiecampagne een tijdje op gang is...