Levenslang leren
Het speerpunt van veel sociaal-economische programma's heeft volgens mij nood aan een aantal bijsturingen, weliswaar van praktische aard, maar toch de praktijk ontstijgend. Ik schrijf dit vanuit een persoonlijk gevoelen van misnoegen ten opzichte van opleidingen die ik zelf gevolgd heb of nog volg.
Doelgroep
Het onderwijs dat ik (doorgaans) geniet, heet onderwijs voor sociale promotie. Het gaat om basisopleidingen of vervolmakingscursussen. In mijn geval ging het om een vervolmakingscursus programmeren in .NET (met bijbehorende technologieën) en op dit moment de lerarenopleiding.
Doorgaans is de doelgroep welomschreven. Voor de vervolmakingscursus werd bijvoorbeeld een diploma van programmeur gevraagd.De doelgroep van deze opleidingen verschilt, maar er zijn terugkerende tendensen.
Om kosten te sparen worden groepen met verschillend opleidingsniveau bij elkaar geplaatst. Zo zien we bij de vervolmakingscursus mensen zonder programmeerervaring of -opleiding toch in de cursus terecht komen. In de lerarenopleiding worden ook voor praktische vakken de verschillende groepen naar diplomaniveau ingedeeld en dan samen gegooid. De redenen hiervoor zijn veelal van organisatorische en vooral economische aard.
De leerkracht
Daarnaast valt ook op dat (vanzelfsprekend) de kwaliteit van de lessen staat of valt met het kunnen van de leerkracht. Sommigen verschuilen zich achter "hun persoonlijke stijl", maar het valt me op dat er toch ook echte criteria bestaan waaraan een leerkracht moet voldoen, vooraleer hij zich kan beroepen op het label "goed". Het valt mij ook op dat goede leerkrachten die criteria als vanzelfsprekend beschouwen, terwijl zij, die de criteria niet halen, hen aanvechten.
Ik wil meteen gezegd hebben, dat ik mezelf (nog) niet beschouw als een leerkracht die aan de criteria voldoet. Ik laat de criteria in het midden, maar u kent ongetwijfeld voorbeelden van leerkrachten waarbij altijd (ongeveer) alles in orde was: de les, het gedrag, de communicatie, etc.
Inhoud
Terug naar het levenslang leren. Er bestaat een bepaalde doelgroep, maar die wordt naar mijn ervaring niet gehaald. Er bestaat ook een bepaald doel dat gehaald moet worden. In de vervolmakingscursus was de bedoeling om de programmeur zonder ervaring (zoals ik) of de programmeur met ervaring in andere talen / omgevingen kundig te maken met de nieuwe omgeving én hen klaar te stomen voor een nieuwe soort markt: de consultancy. Daarbij is technische achtergrond even belangrijk als talenkennis, basiscommunicatieve vaardigheden, kennis van belangrijke organisatorische systemen, etc.
De lerarenopleiding stelt als doel mensen die reeds een bepaalde vooropleiding of ervaring hebben om te vormen tot leerkracht. Mijns inziens zou dat moeten zijn: de beste leerkracht die zij kunnen zijn. Daarbij is model-leren volgens mij één van de belangrijkste wijzen van leren. Als je het goede voorbeeld krijgt, word je aangezet om het ook zelf te stellen. Het is echter niet vanzelfsprekend...
Niet in het minst omdat de inhoud van beide cursussen ook niet altijd voldoet aan de vooropgestelde doelstelling, naast dus de heterogeniteit van de groepen. Op dit moment zit ik in een praktische module waarbij we leren omgaan met bepaalde media, zoals bord, transparant, powerpoint, etc. Daarbij wordt wat gegoocheld met opmerkingen, maar over het algemeen gaat het om een goednieuwsshow. De steeds terugkerende foutjes worden niet opgemerkt. Terwijl het volgens mij toch gaat om vooruitgang. Over inhoud valt nog wel meer te zeggen dan dit, maar ik hou het hierbij.
Besluit
Het valt vooral op dat het vooropgestelde niveau van de opleiding doorgaans niet gehaald wordt, en dat, volledig in de olympische gedachte, meedoen belangrijker is dan kwaliteit afleveren. Dat wordt ook aangemoedigd door hetvolgende: het valt me op dat de mindere leerkracht zijn eisen ook minder hoog legt (iets waar ik zelf nogal aan moet werken). Zo volgde ik vorig semester twee vakken, waarbij ik 75% en 55% haalde. De 75% haalde ik voor het vak waar ik wat taken betreft het minste voor moest doen (aanwezig zijn is genoeg) en dan ook gewoon helemaal niet zoveel voor deed. Het andere vak (psycho-pedagogische competenties), gegeven door, wat mij betreft, een zeer correcte en gedreven leerkracht, was qua weging (studiepunten) en permanente evaluatie in principe even zwaar maar kwam neer op veel meer werk.
De oorzaak van dit alles? Ik hou het bij de nood aan mediocriteit. Onze maatschappij mag dan een kennismaatschappij zijn, maar dan moet ze ook eisen stellen aan onze leerkrachten. En dan heb ik het niet over nog meer administratie, maar meer opvolging en begeleiding en ook wel een beetje verplichting. Maar nood breekt wet waarschijnlijk...
