A plea for agonism between Analytic and Continent

Een droge opsomming van de feiten is hier het meest geschikt:

-In 2006 zit ik tegenover Rob Vanderbeeken, die op dat moment in Gent onderzoek doet naar en doceert in de metafysica. Ik neem een interview af, bevraag hem over de 'kloof' tussen analytische en continentale wijsbegeerte. Rob laat goed zien dat de kloof niet absoluut is of hoeft te zijn, hij erkent wel een tendens om bepaalde stromingen te verdringen (o.m. in de Verenigde Staten) maar markeert het subversieve accent van die stromingen als een gunstige impuls. (Het artikel is bij hernieuwing van de site terug gepubliceerd.)

-In 2007 wordt door Rob Vanderbeeken de tekst 'A Plea for Agonism between Analytic and Continental Philosophy' gepubliceerd en voorgelezen. Ook hier laat hij de verdiensten van zowel analytische als continentale wijsbegeertes niet los, maar omschrijft hij de geschikte houding om deze samen te brengen niet als een verzoening of een selectief mengen, maar als agonisme.

-In 2008 publiceert Nederlandse techniekfilosoof Hans Achterhuis zijn boek 'Met alle geweld', een studie over geweld die voortloopt uit een levenslange focus op dit thema. Vanzelfsprekend zijn in dit boek talloze 'agonismen' vervat. Interessant is dat Achterhuis zowel geweld als agonisme als onvermijdelijke aspecten ziet van het menselijk bestaan, maar dat hij wel opmerkt dat veel agonisme anderszins gericht kan worden, en daarom niet steeds schadelijk hoeft te zijn.

-In 2010 lees ik dat boek, en krijg ik ook de tekst 'A Plea for Agonism...' te lezen. Ook in deze tekst wordt agonisme, zij het in iets andere context, voorgesteld als iets dat gunstig kan uitdraaien. Meer specifiek wordt hier datzelfde subversieve accent van bepaalde filosofiestromingen bedoeld, dat een impuls kan geven aan discussies uit andere domeinen.

Voor zowel het boek van Achterhuis als de tekst van Vanderbeeken is het belangrijk op te merken dat agonisme, of strijd in eender welke zin, zeker niet steeds gunstig is, ook niet als ze 'anderzinds gericht kan worden'. Achterhuis is zich daar zeker bewust van (getuige zijn vele teksten over de gevaren van een utopie), en wellicht onderschrijft Vanderbeeken hetzelfde. Dat Vanderbeeken agonisme expliciet maakt lijkt me een voorstel om hier des te meer bewust en zorgvuldig mee om te gaan, eerder dan de aankondiging van een nieuw ideaal:

it is hardly an overstatement to say that both traditions [analytische & continentale wijsbegeerte,wd] have evolved in an insulated fashion and that the relationship between them is conflictual.

From a meta-philosophical perspective, the common and prima facie reply to this split is to encourage of merging inclinations. I argue for another strategy. Based on a discussion of their instrinsic differences and importance, I am inclined to conclude that unification coincides with a loss of authenticity, blurring the critical potential of both traditions. Hence, we are better off endorsing agonistic pluralism between analytic philosphy and continental philosophy. The plurality of points of view provides several opportunities for productive critiques and fruitful cross-overs between both traditions. Alas, the potential for these innovations is largely undermined due to a widespread attitude of antipathy, ignorance and occasional vulgarisation._

Lees het vervolg van het artikel hier.